Oldin va hozir: “Garri Potter” filmi qahramonlari 25 yilda qanday o‘zgardi?
Warner Bros. kompaniyasining fantastik-sarguzasht janridagi eng mashhur loyihalaridan biri — “Garri Potter va hikmatlar toshi” 2001-yilda ekranlarga chiqqan bo‘lib, sehr-jodu, do‘stlik va jasorat g‘oyalarini uyg‘unlashtirgani bilan butun dunyo bo‘ylab millionlab muxlislar qalbidan joy olgan. Uning ilk qismiga rejissyorlik qilgan Kris Kalambus loyihani nafaqat bolalar, balki kattalar uchun ham qiziqarli tomoshaga aylantira olgan.
Film voqealari markazida oddiy bola deb o‘ylangan, biroq aslida sehrgar ekanini bilib qolgan Garri turadi. U sehrgarlar maktabi — Hogvartsga qabul qilinib, yangi do‘stlar orttiradi va o‘z taqdirini anglash yo‘liga kiradi. Sodiq do‘stlari Ron va Germiona bilan birgalikda u yovuz kuchlarga qarshi kurashadi hamda sehrli olam sirlarini ochishga urinadi.
Franshiza tomoshabinga do‘stlik, fidoyilik va ezgulik yovuzlik ustidan g‘alaba qozonishi kabi muhim g‘oyalarni yetkazadi. Loyiha katta muvaffaqiyat qozonib, jami sakkizta film suratga olindi va bosh rolni ijro etgan Deniel Redklif butun dunyoga mashhur bo‘ldi. Ushbu maqolada Afisha.uz film aktyorlarining bugungi hayoti va faoliyatiga nazar tashlaydi.
Deniel Redklif
Filmda Garri Potter rolini ijro etgan britaniyalik aktyor Deniel Redklif 1989-yilda London shahrida tug‘ilgan, u san’atga qiziqishni juda erta yoshda namoyon qilgan. U professional faoliyatini bolalik davridayoq boshlagan bo‘lib, dastlab televideniyedagi loyihalarda ko‘rinish bergan. 2001-yilda “Garri Potter” franshizasidagi bosh rol unga xalqaro shuhrat olib keldi va qisqa vaqt ichida uni dunyodagi eng mashhur yosh aktyorlardan biriga aylantirdi.
2000-yillarning ikkinchi yarmidan boshlab Redklif o‘zini faqat bitta obraz bilan cheklab qo‘ymaslikka harakat qildi. U teatr sahnasida, jumladan, Brodvey va Vest-End spektakllarida qatnashib, dramatik va psixologik rollarda ham o‘z mahoratini sinab ko‘rdi. Kino sohasida esa mustaqil va noodatiy loyihalarni tanlab, turli janrlarda tajriba o‘tkazdi hamda jiddiy aktyor sifatida shakllanish yo‘lini davom ettirdi.
2022-yil boshida Deniel Redklif Stiven Sondxaymning “Quvonch bilan oldinga” myuzikli qayta sahnalashtirilgan talqinida Charli Kringas rolini ijro etib, Brodvey sahnasiga qaytdi. Spektakl katta muvaffaqiyat qozonib, 2024-yil iyuligacha namoyish etildi va Redklif ushbu roli uchun “Toni” mukofotini qo‘lga kiritdi. Aktyor 2026-yilda “Ajoyib narsa” nomli monospektakl bilan yana Brodveyda chiqish qiladi.
Rupert Grint
Filmda Ron Uizli rolini ijro etgan aktyor Rupert Grint 1988-yilda Buyuk Britaniyaning Esseks grafligida tug‘ilgan bo‘lib, bolalikdan aktyorlikka qiziqib ulg‘aygan. U maktab davridayoq sahna to‘garaklarida qatnashgan va aynan “Garri Potter” franshizasi uchun o‘tkazilgan kasting orqali katta kinoga kirib kelgan.
2000-yillarning ikkinchi yarmidan boshlab Grint mustaqil ijodiy yo‘lni tanlashga harakat qildi. U komedik va dramatik janrdagi filmlarda rol o‘ynab, turli xarakterdagi obrazlarni sinab ko‘rdi hamda teatr sahnasida ham faoliyat yuritdi. Shuningdek, u britan va xalqaro loyihalarda ishtirok etib, o‘zini faqat bitta obraz bilan cheklanib qolmaydigan aktyor sifatida namoyon etdi.
2025-yil avgust oyida aktyor britaniyalik xonanda Ed Shiranning “Yana biroz ko‘proq” qo‘shig‘i uchun ishlangan klipda suratga tushdi. O‘sha yilning dekabrida esa u rejissyor Ti Vestning “Ebenezer: Rojdestvo qo‘shig‘i” filmiga jalb etildi. Kartinada u Jonni Depp, Andrea Rayzboro, Ian Makkellen va Tramel Tilman bilan birga rol ijro etadi, filmning premyerasi 2026-yil noyabr oyiga rejalashtirilgan.
Emma Uotson
Filmda Germiona Greynjer rolini ijro etgan aktrisa Emma Uotson 1990-yilda Fransiyaning Parij shahrida tug‘ilgan bo‘lib, bolalik yillarini Buyuk Britaniyada o‘tkazgan. U maktab davridayoq teatr sahnasiga qiziqib, aktyorlik to‘garaklarida qatnashgan va “Garri Potter” filmlari uchun o‘tkazilgan kasting orqali katta kinoga kirib kelgan.
2000-yillarning ikkinchi yarmidan boshlab Uotson mustaqil ijodiy yo‘lni tanladi. U dramatik va romantik janrdagi filmlarda rol o‘ynab, turli xarakterdagi obrazlarni gavdalantirdi hamda o‘zini jiddiy aktrisa sifatida namoyon qildi. Shuningdek, u nufuzli universitetda tahsil olib, san’at bilan ta’limni uyg‘un olib bordi va moda hamda ijtimoiy loyihalarda ham faol ishtirok etdi.
So‘nggi yillarda aktrisaning faoliyati nafaqat kino, balki ijtimoiy tashabbuslar bilan ham bog‘liq bo‘ldi. U BMTning xotin-qizlar huquqlari bo‘yicha tuzilmasi — UN Women’ning xayrixoh elchisi sifatida gender tengligi masalalarida faol chiqishlar qilmoqda. 2025−2026-yillarda esa u ijodiy tanaffusdan so‘ng yangi kino loyihalarini tanlash jarayonida bo‘lib, prodyuserlik va rejissyorlik yo‘nalishlariga ham qiziqish bildirmoqda.
Robbi Koltreyn
Filmda Rubeus Hagrid rolini ijro etgan shotlandiyalik aktyor Robbi Koltreyn 1950-yilda Buyuk Britaniyaning Glazgo shahrida tug‘ilgan bo‘lib, yoshligidan san’at va adabiyotga qiziqib ulg‘aygan. U professional faoliyatini 1970-yillarda teatr sahnasida boshlagan, keyinchalik televideniye va kinoda epizodik hamda komedik rollar orqali tanila boshlagan.
1990-yillarda Koltreyn detektiv janridagi “Kraker” serialidagi roli orqali katta shuhrat qozondi va bir nechta nufuzli mukofotlarga sazovor bo‘ldi. 2001-yildan boshlab esa u “Garri Potter” franshizasida mehribon va jasur Hagrid obrazini gavdalantirib, butun dunyo tomoshabinlari mehrini qozondi. Ushbu rol uning ijodiy faoliyatidagi eng mashhur va esda qolarli ishlardan biriga aylandi.
Oxirgi yillarda aktyor asosan teleloyihalar va hujjatli dasturlarda ishtirok etdi, shuningdek, sayohat mavzusidagi ko‘rsatuvlar olib bordi. U umrining oxirigacha kino va televideniyedagi faoliyatini davom ettirdi. Robbi Koltreyn 2022-yilda 72 yoshida vafot etdi, biroq u yaratgan Hagrid obrazi va ko‘plab rollari muxlislar xotirasida saqlanib qolgan.
Alan Rikman
Filmda Severus Sneyp rolini ijro etgan aktyor Alan Rikman 1946-yilda Buyuk Britaniyaning London shahrida tug‘ilgan bo‘lib, dastlab dizayn va grafika yo‘nalishida tahsil olgan. Keyinchalik u aktyorlikni tanlab, Qirollik dramatik san’at akademiyasida o‘qidi va professional faoliyatini teatr sahnasida boshladi.
1980−1990-yillarda Rikman kino sohasida ham muvaffaqiyat qozondi. U “O‘lim tuzog‘i” filmidagi Hans Gruber obrazi orqali xalqaro miqyosda tanildi, keyinchalik turli dramatik va romantik filmlarda ishtirok etdi. 2001-yildan boshlab esa u “Garri Potter” franshizasida professor Sneyp obrazini gavdalantirib, ko‘p qatlamli va sirli qahramon yaratdi hamda butun dunyo muxlislarining hurmatini qozondi.
2015-yilda u Geyvin Hud rejissyorligidagi “Osmonga tikilga ko‘zlar” siyosiy trillerida suratga tushdi. Ushbu film aktyorning ekrandagi so‘nggi roli bo‘ldi va Toronto kinofestivalida yuqori baholandi. Alan Rikman 2016-yilda 70 yoshida vafot etdi, biroq u yaratgan Sneyp obrazi va boshqa rollari kino tarixida muhim o‘rin egallab qolgan.
Tom Felton
Filmda Drako Malfoy rolini ijro etgan aktyor Tom Felton 1987-yilda London shahrida tug‘ilgan bo‘lib, bolaligidan san’at va musiqa bilan shug‘ullanib ulg‘aygan. U professional faoliyatini 1990-yillarning oxirida reklama roliklari va teleloyihalardagi kichik rollardan boshlagan. 2001-yildan boshlab “Garri Potter” franshizasida salbiy qahramon obrazini gavdalantirib, yosh aktyor sifatida katta muvaffaqiyatga erishdi.
2000-yillarning ikkinchi yarmidan boshlab Felton mustaqil aktyorlik yo‘lini tanladi. U dramatik va fantastik janrdagi filmlarda, shuningdek, teleloyihalarda faol ishtirok etib, turli xarakterdagi rollarni sinab ko‘rdi. Serial formatidagi loyihalarda qatnashishi unga yangi auditoriya olib keldi, shuningdek, u musiqiy ijod bilan ham shug‘ullanib, bir nechta mini-albom va qo‘shiqlarini taqdim etdi.
2025-yil iyun oyida aktyor “Garri Potter” filmlaridagi Malfoy roliga qaytishi ma’lum qilindi — u kuzda Brodvey sahnasida namoyish etiladigan “Garri Potter va La’natlangan bola” spektaklida ishtirok etdi. Noyabr oyida spektaklning ilk namoyishida uning sahnaga chiqishi tomoshabinlarning uzoq davom etgan olqish va qarsaklari bilan kutib olindi, natijada aktyor ilk replikasini aytishdan oldin bir necha soniya to‘xtab turishga majbur bo‘ldi.
Meggi Smit
Filmda Minerva Makgonagall rolini ijro etgan aktrisa Meggi Smit 1934-yilda Buyuk Britaniyaning Esseks grafligida tug‘ilgan bo‘lib, bolalikdan teatr san’atiga qiziqib ulg‘aygan. U professional faoliyatini 1950-yillarda sahnada boshlagan va qisqa vaqt ichida Qirollik milliy teatri hamda boshqa nufuzli sahnalarda yetakchi aktrisalardan biriga aylangan.
1960−1990-yillar davomida Smit kino va televideniyeda ham katta muvaffaqiyat qozondi. U ikki karra “Oskar” mukofotiga sazovor bo‘lib, turli janrdagi filmlarda unutilmas obrazlar yaratdi. 2001-yildan boshlab esa u “Garri Potter” franshizasida qat’iyatli va dono professor Makgonagall obrazini gavdalantirib, yangi avlod tomoshabinlari mehrini qozondi.
2023-yil oktyabr oyida Meggi Smit “Loewe” brendining 2024-yil bahor-yoz mavsumi uchun reklama kampaniyasi yuzlaridan biri sifatida taqdim etildi. U 2024-yilda 89 yoshida vafot etdi, biroq ko‘p yillik ijodi va yaratgan yorqin obrazlari bilan jahon kino va teatr san’atida o‘chmas iz qoldirdi.
Richard Harris
Filmda Albus Dambldor rolini ijro etgan aktyor Richard Harris 1930-yilda Irlandiyaning Limerik shahrida tug‘ilgan bo‘lib, teatr va kino san’atiga juda erta qiziqib ulg‘aygan. U profesional faoliyatini sahna san’atida boshlagan va qisqa vaqt ichida o‘zining chuqur dramatik mahorati bilan Angliya va xalqaro sahnalarda tanildi.
1960−1970-yillarda u bir qator nufuzli filmlarda bosh rollarni ijro etib, tanqidchilar eʼtiborini qozondi. 2001-yilda suratga olingan “Garri Potter va hikmatlar toshi” filmida Dambldor obrazini yaratib, butun dunyo kino tomoshabinlari mehrini qozondi va bu rol uni yangi avlodga tanitdi.
Harris 1993-yilda suratga olingan “Abraham” filmida bosh qahramon Ibrohim payg‘ambar obrazini gavdalantirdi, shuningdek, 2000-yilda ishlangan “Apokalipsis” telefilmida Patmoslik Muqaddas Yuhanno rolini ijro etdi. 2002-yilda u 72 yoshida vafot etdi, biroq yaratgan obrazlari bilan kino tarixida muhim iz qoldirdi.
Maykl Gambon
Filmda Albus Dambldor rolini ijro etgan aktyor Maykl Gambon 1940-yilda Irlandiyaning Dublin shahrida tug‘ilgan bo‘lib, bolaligida oilasi bilan Londonga ko‘chib o‘tgan. U professional faoliyatini teatr sahnasida boshlagan va Qirollik milliy teatri bilan hamkorlikda ishlagan.
Kino va televideniyeda ham Gambon turli janrdagi rollari bilan tanildi. 2004-yildan boshlab u “Garri Potter” franshizasida Dambldor obrazini gavdalantirib, Richard Harrisdan keyin ushbu rolni davom ettirdi. Uning talqinidagi Dambldor yanada qat’iy va dinamik xarakter bilan ajralib turdi hamda franshizaning keyingi qismlarida muhim o‘rin egalladi.
So‘nggi yillarda aktyor tarixiy drama va yirik kinoloyihalarda ishtirok etdi, jumladan “Qirol nutqi” filmida muhim rollardan birini ijro etdi. U uzoq yillik ijodiy faoliyati davomida ko‘plab mukofot va e’tiroflarga sazovor bo‘ldi. Maykl Gambon 2023-yilda 82 yoshida vafot etdi, biroq u yaratgan Dambldor obrazi va boshqa rollari bilan kino tarixida o‘chmas iz qoldirdi.
Geri Oldmen
Filmda Sirius Blek rolini ijro etgan britaniyalik aktyor Geri Oldmen 1958-yilda Buyuk Britaniyaning London shahrida tug‘ilgan bo‘lib, yoshligidan teatr san’atiga qiziqib ulg‘aygan. U professional faoliyatini sahnada boshlagan va Qirollik dramatik san’at akademiyasida tahsil olgan. 1980-yillarda kino olamiga kirib kelgan Oldman tez orada murakkab va salbiy qahramonlarni mahorat bilan gavdalantira oladigan aktyor sifatida tanildi.
1990−2000-yillar davomida u turli janrdagi filmlarda yorqin rollar yaratdi. 2004-yilda “Garri Potter va Azkaban mahbusi” filmida Sirius Blek obrazini ijro etib, franshiza muxlislari orasida alohida e’tibor qozondi. Uning talqinidagi Sirius — og‘ir taqdirli, ammo mehribon va fidoyi qahramon sifatida esda qolgan.
So‘nggi yillarda aktyor tarixiy va biografik rollari bilan yana katta muvaffaqiyatlarga erishdi. Xususan, u “Qorong‘u onlar” filmida Uinston Cherchill obrazini gavdalantirib, “Oskar” mukofotini qo‘lga kiritdi. Geri Oldman bugungi kunda ham kino sanoatida faoliyatini davom ettirib, o‘zining ko‘p qirrali ijrosi bilan tomoshabinlar e’tirofiga sazovor bo‘lib kelmoqda.
Helena Bonem Karter
Filmda Bellatrisa Lestrenj rolini ijro etgan aktrisa Helena Bonem Karter 1966-yilda London shahrida tug‘ilgan bo‘lib, san’at va siyosat bilan bog‘liq oilada ulg‘aygan. U professional faoliyatini 1980-yillarda boshlagan va dastlab tarixiy dramalardagi rollari orqali tanilgan.
1990−2000-yillarda Bonem Karter turli janrdagi filmlarda, jumladan, fantastik va dramatik loyihalarda faol ishtirok etdi. 2007-yildan boshlab u “Garri Potter” franshizasida Voldemortning sodiq tarafdori — Bellatrisa Lestrenj obrazini gavdalantirib, salbiy qahramon sifatida yorqin va esda qolarli ijro namoyish etdi. Uning xarizmatik va keskin talqini franshizaning eng ta’sirli obrazlaridan biriga aylandi.
U 2020-yilda Netflix platformasida namoyish etilgan “Enola Holms” filmida Yudoriya Holms obrazini gavdalantirdi; kartina “Enola Holms sarguzashtlari” asari asosida suratga olingan. Shuningdek, u “Oq nilufar” serialining to‘rtinchi mavsumida asosiy aktyorlar tarkibida ishtirok etishi rejalashtirilgan.
Ralf Fayns
Filmda Lord Voldemort rolini ijro etgan aktyor Ralf Fayns 1962-yilda Buyuk Britaniyaning Ipsvich shahrida tug‘ilgan bo‘lib, ijodkorlar oilasida ulg‘aygan. U Qirollik dramatik san’at akademiyasida tahsil olib, professional faoliyatini teatr sahnasida boshlagan. 1990-yillarda kino sohasiga kirib kelgan Fayns murakkab va psixologik jihatdan chuqur qahramonlarni mahorat bilan gavdalantira oladigan aktyor sifatida tanildi.
U 1993-yilda suratga olingan “Shindler ro‘yxati” filmidagi roli orqali xalqaro miqyosda e’tirof qozondi va “Oskar” mukofotiga nomzod bo‘ldi. 2005-yildan boshlab esa “Garri Potter” franshizasida bosh salbiy qahramon — Voldemort obrazini yaratib, franshizaning eng muhim personajlaridan biriga aylandi. Uning sovuqqon va tahlikali talqini qahramonni yanada ta’sirchan qilgan.
2025-yil iyun oyida u Devid Xeyrning “Grace Pervades” spektaklida viktorian davri aktyori Ser Genri Irving obrazini ijro etdi, spektakl 2026-yil aprelida Vest-End sahnasiga ko‘chirildi. 2026-yil yanvarida esa u Parij operasi teatrida Chaykovskiyning “Yevgeniy Onegin” asariga yangi sahna talqinini qo‘yib, opera rejissyori sifatida debyut qildi.
Brendan Glison
Filmda Alastor “Telba Ko‘z” Mudi rolini ijro etgan aktyor Brendan Glison 1955-yilda Irlandiyaning Dublin shahrida tug‘ilgan bo‘lib, dastlab o‘qituvchilik bilan shug‘ullangan. U professional aktyorlik faoliyatini 1990-yillarda boshlagan va qisqa vaqt ichida xarakterli rollari bilan kino sanoatida tanildi.
2005-yilda u “Garri Potter va Olov kubogi” filmida Mudi obrazini gavdalantirib, franshiza muxlislari orasida mashhurlikka erishdi. Qahramon sobiq auror sifatida qat’iy va tajribali sehrgar bo‘lib tasvirlangan. Glison keyingi qismlarda ham ushbu obrazni davom ettirib, voqealar rivojida muhim o‘rin egalladi.
So‘nggi yillarda aktyor rejissyor Martin Makdonah bilan hamkorlik qildi. 2022-yilda u Kolin Farrell bilan birga “Inisherin banshlari” tragikomediya filmida suratga tushdi. Kolm Doerti obrazini gavdalantirgani uchun Glison “Oskar”, “Oltin globus” va “Tanqidchilar tanlovi” mukofotlariga eng yaxshi ikkinchi plandagi aktyor nominatsiyalarini qo‘lga kiritdi.
Metyu Lyuis
Filmda Nevil Longbottom rolini ijro etgan aktyor Metyu Lyuis 1989-yilda Buyuk Britaniyaning Lids shahrida tug‘ilgan bo‘lib, bolaligidan aktyorlikka qiziqib ulg‘aygan. U professional faoliyatini 1990-yillarda televideniyedagi kichik rollardan boshlagan va 2001-yilda “Garri Potter” franshizasidagi roli orqali keng ommaga tanilgan.
2000-yillarning ikkinchi yarmidan boshlab Lyuis mustaqil aktyorlik yo‘lini tanladi. U dramatik filmlar va britan seriallarida rol o‘ynab, turli xarakterdagi obrazlarni sinab ko‘rdi. Shuningdek, u teatr sahnasida ham faol ishtirok etib, o‘zini faqat bitta obraz bilan cheklanmaydigan aktyor sifatida namoyon etdi.
So‘nggi yillarda aktyor teleloyihalar va sahna asarlarida faoliyatini davom ettirmoqda. U turli janrdagi rollar orqali professional tajribasini kengaytirib, kino va teatr o‘rtasida muvozanatni saqlab kelmoqda. Metyu Lyuis bugungi kunda ham britan ekran san’atida faol ijod qilayotgan aktyorlardan biri hisoblanadi.
Bonni Rayt
Filmda Jinni Uizli rolini ijro etgan aktrisa Bonni Rayt 1991-yilda Buyuk Britaniyaning London shahrida tug‘ilgan bo‘lib, bolaligidan san’atga qiziqib ulg‘aygan. U professional faoliyatini 2001-yilda “Garri Potter” franshizasida kichik rol bilan boshlagan va keyingi qismlarda obrazining ahamiyati ortib bordi.
2000-yillarning ikkinchi yarmidan boshlab Rayt mustaqil ijodiy yo‘lni tanladi. U dramatik va mustaqil filmlarda suratga tushib, turli janrdagi rollarni sinab ko‘rdi. Shuningdek, u kino san’ati bo‘yicha tahsil olib, rejissyorlik va ssenariy yozish yo‘nalishida ham o‘zini sinay boshladi.
2021-yil may oyida Isroil-Falastin mojarosi vaqtida u Falastinni qo‘llab-quvvatlovchi bayonot bilan chiqdi. 2022-yil aprelida esa “O‘zingiz va sayyorani asrash uchun amaliy qadamlar” nomli kitobini nashr etdi. 2023-yil oktyabr oyida u G‘azo urushi davrida doimiy o‘t ochishni to‘xtatish haqidagi ochiq maktubni yozdi.
Soundtrek
“Garri Potter” filmlari musiqasi ustida to‘rt nafar bastakor ishlagan. Dastlabki uch film — “Hikmatlar toshi”, “Maxfiy xona” va “Azkaban mahbusi” uchun saundtrekni Jon Uilyams yaratgan. 2002-yildagi band jadvali sababli u “Maxfiy xona” musiqasini moslashtirish va dirijyorlik qilish ishlarini Uilyam Rossga topshirgan. Aynan Jon Uilyams tomonidan yaratilgan “Xedvigning mavzusi” esa butun franshizaning asosiy musiqiy leitmotivi bo‘lib, barcha sakkiz filmda ham yangraydi.
Uilyams loyihani tark etgach, to‘rtinchi film — “Olov kubogi” uchun musiqani Patrik Doyl bastalagan. 2006-yilda esa Nikolas Xuper “Feniks ordeni” filmi uchun saundtrek ustida ish boshladi va keyinchalik “Aralash qon shahzoda” musiqasini ham yaratdi, biroq yakuniy ikki film uchun loyihaga qaytmadi.
2010-yil yanvar oyida “Ajal tuhfalari — 1-qism” filmi uchun musiqani fransuz bastakori Aleksandr Despla yozishi tasdiqlandi. Orkestrlashtirish ishlari yoz oylarida boshlandi va dastlabki uch film ustida ishlagan Konrad Poup Despla bilan hamkorlik qildi. Despla 2011-yilda chiqqan “Ajal tuhfalari — 2-qism” uchun ham saundtrek yaratib, franshizaning yakuniy musiqiy ohangini shakllantirdi.
