Gayane Umerova Art Basel Qatar ko‘rgazmasida soʻzga chiqib Buxoro biennalesi modelini taqdim etdi
Gayane Umerova Buxoro biennalesi madaniyat va shahar makonini rivojlantirishning yangi institutsional modelini taqdim etdi.
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi Ijodiy iqtisodiyot va turizm departamenti mudiri va Oʻzbekiston madaniyati va sanʼatini rivojlantirish jamgʻarmasi raisi Gayane Umerova ilk “Art Basel Qatar” anjumani doirasida Art Basel Conversations muhokama dasturida ishtirok etdi.
U M7 — Msheireb’da o‘tgan “Ruboiy, Buxoro va Jaou: yangi platformalar, yangi imkoniyatlar” panelida nutq so‘zlab, biennalesining yangi institutsional modelini yoritdi. Panel Qatar Creates Talks x Art Basel Conversations jamoat dasturi doirasida tashkil etildi va Qatar, Oʻzbekiston va Tunisning yetakchi madaniyat muassasalari vakillarini koʻrgazma faoliyatining muqobil modellari va jamoatchilikni san’at bilan jalb qilishni ragʻbatlantiradigan yangi ikki yillik formatlar va madaniy platformalarni muhokama qilish uchun birlashtirdi.
Muhokamada, shuningdek, Rubaiya Qatar fondi direktori Shayxa Alanud Al Tani, Jaou Tunis biennalesi asoschisi Lina Lazar va Kamel Lazar fondi vitse-prezidenti ishtirok etdi. Munozarani Qatardagi Virjiniya Hamdoʻstlik universiteti sanʼat maktabi dekani Amir Berbich olib bordi.
Muhokama davomida Buxoro biennalesi uzoq muddatli rivojlanish, mahalliy sharoit bilan chuqur aloqada boʻlish va shahar makoniga barqaror aloqada boʻlishga asoslangan yangi institutsional modelning namunasi sifatida taqdim etildi. Biennale butunlay buyurtma asosida amalga oshirilayotgani ta’kidlandi: barcha asarlar loyiha uchun maxsus yaratilgan va Buxoroning me’moriy merosi, hunarmandchilik an’analari va zamonaviy ijtimoiy jarayonlardan foydalangan holda Oʻzbekistonda ishlab chiqarilgan.
Biennale loyihalari shahar muhitiga — koʻchalarda, hovlilarda, madrasalarda, masjidlarda va tarixiy karvonsaroylarda — integratsiyalashgan boʻlib, madaniyatga kirishni kengaytirish va sanʼatning anʼanaviy institutsional makonlardan tashqaridagi rolini qayta koʻrib chiqish imkonini beradi.
2025-yil sentabrdan noyabrgacha boʻlib oʻtgan birinchi Buxoro biennalesi 1,8 milliondan ortiq tashrif buyuruvchini jalb qildi va tarixiy shaharni keng koʻlamli qayta tiklash dasturining boshlangʻich nuqtasiga aylandi. Dastur Madaniy tumanni yaratish va uzoq muddatli jamoat foydalanishi uchun muhim meros obyektlarini tiklashni oʻz ichiga oladi.
Panelda soʻzga chiqqan Gayane Umerova bugungi kunda zamonaviy san’atdagi eng innovatsion jarayonlarning ba’zilari Global Janub mamlakatlarida shakllanayotganini, bu yerda madaniy xotira, hunarmandchilik va jamoaviy bilimlar badiiy amaliyotning faol harakatlantiruvchi kuchiga aylanib borayotganini ta’kidladi. Shu nuqtai nazardan, Buxoro biennalesi Oʻzbekiston Madaniyat va san’atni rivojlantirish jamgʻarmasining kengroq ekotizimining bir qismi sifatida taqdim etildi, bu jamgʻarma 2026-yil mart oyida ochilishi rejalashtirilgan Toshkentdagi Zamonaviy san’at markazi, tadqiqot dasturlari va xalqaro hamkorlikni, jumladan, YUNESKO bilan hamkorlikni oʻz ichiga oladi.