O‘zbekiston ilk bor Milan Design Week 2026'da ishtirok etmoqda: ko‘rgazma nima haqida va nima uchun muhim?
Milliy koʻrgazma ta'sirli va ramziy "Oʻrik gullaganda" nomi ostida namoyish etilmoqda.
20-aprel kuni O‘zbekiston dunyoning asosiy dizaynlari namoyon etiladigan koʻrgazmalardan biri boʻlgan Milan Design Week’da debyut qildi. “Palazzo Citterio” hududida “O‘rik gullaganda” (When Apricots Blossom) ko‘rgazmasi iqlim, barqarorlik va mahalliy bilimlarga murojaat qiladi hamda madaniyat uchun mavjud bo‘lgan muhit yo‘qolganda nima sodir bo‘lishi haqida chuqur mulohaza yuritadi.
Rasmiy ko‘rgazma XX asrning eng yirik ekologik halokatlaridan biri bo‘lgan Orol dengizi mintaqasiga bag‘ishlangan. Biroq badiiy va kuratorlik harakati darajasida olib qaralsa, bu koʻrgazma fojia haqida emas, balki undan keyingi hayot haqidadir. Unda kelajakni shakllantiradigan tashabbuslar, odamlar va loyihalarga murojaat qilinadi.
Ko‘rgazmaning nomi Hamid Olimjon she’riyatidan olingan bo‘lib, butun ekspozitsiyaga ohang beradi: o‘rik gullashi — bahor, umid va matonat madhiyasi bo‘lib, bunyodkorlik va tiklanish davrini anglatadi.
Kurator Kulapat Yantrasast hikoyani uchta asosiy amaliyot orqali shakllantiradi:
- non (ovqat),
- o‘tov (uy-joy),
- mo‘yqalam / to‘qimachilik (kiyim va hunarmandchilik).
Inqiroz sharoitida kundalik turmushning aynan shu shakllari barqarorlikning so‘nggi tayanchiga aylangani bois, diqqat-e'tibor ushbu obyektlarga qaratiladi. Bunday sharoitda dizayn shunchaki estetikadan voz kechib, tirik qolish va bilim uzatish vositasiga aylanadi.
Oskar Bokiyon boshchiligidagi Kulapat Yantrasast va “WHY Architecture” byurosi tomonidan ishlab chiqilgan ko‘rgazma stenografiyasi to‘g‘ridan-to‘g‘ri illyustratsiyadan qochadi. Qamishga o‘xshash to‘lqinsimon shakllar hudud landshaftlari va teksturalarining fazoviy metaforasi sifatida ishlaydi.
Ushbu instalyatsiya ichida cheklangan obyektlar — O‘zbekiston non pishirish madaniyati va mintaqaning yog‘och, ipak, kigiz, sopol hamda qamish kabi materiallaridan ilhomlangan mualliflik non shtamplari (chekich), shuningdek, non patnislari taqdim etilgan. Ular mintaqaning ranglari, teksturalari va naqshlarini qayta ko‘rib chiqadi hamda kundalik marosimlar va madaniy an’analar vaqt o‘tishi bilan qanday o‘zgarishi mumkinligini ko‘rsatadi. Shu bilan birga, Orol maktabi ishtirokchilari tomonidan tanlangan mintaqadagi artefaktlar ham taqdim etilgan.
Garden Pavilion — “dekonstruksiya qilingan o‘tov” ayniqsa diqqatga sazovor. An’anaviy madaniyatda o‘tov ko‘chmanchi muvozanatning ideal arxitekturasidir. Bu yerda esa u “ajratib olinadi”, ochiladi, o‘zining yopiqligidan mahrum bo‘ladi.
Pavilon yengil, harakatchan konstruksiya sifatida mo‘ljallangan bo‘lib, uni turli vaziyatlarda tashish va qayta yig‘ish mumkin. Haftalik doirasida esa u ko‘rgazmaning ijtimoiy markaziga — uchrashuvlar, muloqotlar va xotirjam mushohada qilish joyiga aylanadi.
Bu yerda har kuni ekskursiyalar, ma’ruzalar, seminarlar va namoyishlar o‘tkaziladi. O‘zbekistonlik ustalar ishtirokida non qoliplari va mo‘yqalamlar tayyorlash mashg‘ulotlari, shuningdek, hunarmandchilik, dizayn, taomlar va ekologiya haqidagi munozaralar shular jumlasidan.
O‘zbekiston Madaniyat va san’atni rivojlantirish jamg‘armasi tomonidan amalga oshirilgan, rejissyor Manuel Korrea va me’mor Marina Otero Versyer bilan hamkorlikda suratga olingan “Where the Water Ends” filmi bu tuyg‘uni yanada kuchaytiradi. Unda halokatni dramatiklashtirish yo‘q, u tomoshabinlarga Orol dengizi mintaqasining landshaftlari, jamoalari va kundalik hayoti haqida tasavvur beradi.
Bundan tashqari, ko‘rgazma Orol madaniyat sammitining (Aral Culture Summit) navbatdagi sonini e’lon qiladi. Bu 2026-yil 11−13 sentyabr kunlari Nukus shahrida bo‘lib o‘tadi.